CİNSEL
TERAPİ
"Ufak şeylerden zevk alabilmek;
Lüks yerine zerafet aramak;
Saygı istemek yerine değerli
olmak;
Zengin olmak yerine kimseye muhtaç
olmamak;
Sıkı çalışmak, sessizce düşünmek
ve dürüst konuşmak;
Yıldızları, kuşları, bebekleri
ve bilgeleri açık kalple dinlemek;
İşte benim senfonim!"
W.E.CHANNING
Neden bazı insanlar cinsel anlamda
mutsuzken diğerleri mutludur? Neden bir insan cinsellikten haz alırken
diğeri haz almaz? Neden bir insan cinselliği yaşarken korku ve kaygı doluyken
bir başkası inanç ve güvenle doludur? Neden bir insan cinsellikte çok büyük
başarılar kaydeder de diğeri baş aşağı yuvarlanır? Neden bir insan cinsellikte
dahiyane işler yaparken diğeri ne denli isterse istesin doğru dürüst bir
iş beceremez? Neden bir kadın mutlu bir evlilik yapmışken kız kardeşi mutsuz
ve bahtsız bir evlilik yaşar? Bilinciniz ve bilinçaltınızın bir yerlerinde
bu sorulara cevap bulabilir misiniz? Kesinlikle evet! Doyurucu bir cinsel
yaşamına sahip olmak elimizde. Bunun için öncelikle cinsellik hakkındaki
önyargı ve saplantıları aşmak şart. Cinselliğe bakış açımızı değiştirmeden
sağlıklı bir cinsellik yaşamamız mümkün değil. İşte bu gereklilikten yola
çıkarak yeni bir kavram:"Cinsel Terapi"
Cinsel terapi, genellikle üç hafta
veya üç ay içinde düzelebilen rahatsızlıklar olan cinsel işlev bozukluklarının
tedavisinde kullanılan bir psikoterapi türüdür.
Cinsel Terapi Nedir?
Cinsel işlev bozukluklarından dolayı
bozulan ruhsal dengeyi sağlamak, yeniden cinsel eğitim vermek, düşünce
ve duygu alışverişi kurmak, çiftlerin veya bireylerin kendilerini tanımalarını
sağlamak, cinsel çatışmaları çözümlemek, bu çatışmalardan doğan kaygı ve
gerginlikleri azaltmak, çiftler arasındaki ilişkileri iyileştirip olgunlaştırmak
için kullanılan tüm teknik ve yöntemlere “cinsel terapi” diyebiliriz.
Danışan ve terapist arasında karşılıklı
ilişki ve iletişimi kullanan bir takım uygulamaları içeren cinsel terapide
dolaylı olarak cinsellikte iyilik sağlamaya çalışılır ve çiftlerin yatakta
performans seyircisi değil oyuncu olmaları sağlanır.
Psikoterapi Nedir?
Psikoterapi danışana telkin, ikna,
davranışı ve kişiliği değiştirme yolları ile yardım ve iyileştirme demektir.
Psikoterapi yapan kişilere “terapist” denilir. Psikoterapi alan
kişiye “danışan” denilir.
Cinsel terapi programı, cinsellik
alanında kendini geliştirmiş, eğitim almış ve vaka tecrübesi olan sağlık
profesyonelleri tarafından uygulanabilir.
Cinsel terapide öncelikle cinsel
işlev bozukluklarının intrapsişik bir çatışmadan mı kaynaklandığı, yoksa
kişiler arasındaki bir çatışmanın etkisiyle mi oluştuğu araştırılır. Çünkü
cinsel işlev bozuklukları sosyokültürel baskılar, cinsellikle ilgili bilgi
eksikliği, önemli bir psikiyatrik hastalığın bir sonucu, çarpıtılmış ve
olumsuz düşüncelerimiz veya basit bir stres durumundan kaynaklanabilir.
Cinsel terapi süreci danışanların
cinsel sorunlarını ve bunların temelinde yatan kişisel deneyleri anlamalarını,
kendi sorunlarının kaynağına inmelerini ve bu şekilde kendi kendilerine
yardımcı olmalarını sağlar.
Cinsel terapiye ihtiyacı olanlar
genellikle çocukluk döneminde kişilik gelişiminde aksaklıklar yaşayan ve
erişkin dönemde de içlerinde bu izleri taşıyan kişilerdir.
Cinsel terapiye baş vuran çiftlerde
davranışçı ve bilişsel psikoterapi, çift terapisi ya da evlilik terapisi
teknikleri birlikte kullanılmalıdır. Bu sayede en yüksek başarıya ulaşılır.
Cinsel terapiye başlamadan önce danışanlara
çok yönlü multidisipliner bir muayene, tetkik ve değerlendirme yapılmalıdır.
Cinsel soruna yol açan faktörler
tespit edildikten sonra çifte cinsel terapi uygulanabiliyor, nefes ve gevşeme
egzersizleri öğretiliyor. Kadın ya da erkeğin iç dünyasında bastırılmış
olan ruhsal çatışmalar ön planda ise tıbbi tedaviyle birlikte yoğun bireysel
psikoterapi öneriliyor.
Seanslar sırasında edinilmesi sağlanan
yeni bakış açısının gerçek cinsel hayata nasıl aktarılacağı konusunda danışanlara
“ev
ödevleri” verilir. Danışanların özgün sorunlarına ve çiftlerin
kişilik özelliklerine uygun ev ödevlerine örnek olarak; vajinismusta vajinanın
kasılmasını engelleyici kademeli ödevler, erken boşalmada, boşalma kontrolünü
sağlayan ödevler, cinsel istek bozukluklarında ise isteği artırıcı ödevler
vb. verilebilir. Çünkü danışanların cinsel sorunlarını analiz etmesi bu
sorunlarını çözdükleri anlamına gelmez. Sorunlar esas olarak cinsel egzersizler,
masturbasyon veya fiili cinsel ilişki içinde çözümlenebilir.
Ev ödevlerinin yapılmasını engelleyen
kaçınma davranışlarının altında otomatik düşüncelerin yattığı unutulmamalıdır.
Cinsellikle ilgili olumsuz düşünceler bazen o kadar alışkanlık haline gelir
ki, aklımızdan geçip gittiklerinin farkına bile varamayız. İşte bu yüzden
onlara “otomatik düşünceler” denir. Otomatik düşünceler genellikle
üzüntü, suçluluk, kaygı, öfke gibi cinsellikle ilgili negatif düşüncelerdir.
Cinsel terapide danışanlara işte bu negatif düşüncelerden kurtularak hayata
nasıl daha uyumlu bir bakışla yaklaşabilecekleri öğretilir. Bu süreçte,
danışanlar gevşeme, güven duyma, konuşma, dokunma, aşk oyunları, kendilerine
güvenme ve kendi bedenleriyle barışık olma, cinsel hayatlarındaki problemlere
çözüm üretebilme ve hızlı bir iyileşme göstermelerini sağlayacak bir “kendine
yardım tekniği” konusunda bilgilendirilirler ve kendilerini geliştirirler.
Cinsellikte 10 Altın Kural
1-Konuşmak,
2-İdeal ortam,
3-Dokunma ve okşama
4-Aşk oyunları,
5-Ön sevişme,
6-Kendini tanıma ve kendinle barışık
olma,
7-Güven,
8-Partnere karşı sevgi ve saygı,
9-Rahatlık ve gevşeme,
10-Utanç duygusundan kurtulma.
Cinsel terapide danışanların yukarıdaki
on altın kurallara göre cinsel yaşantıları gözden geçirilir. Nerede eksiklik
veya sıkıntı varsa o madde üzerinde daha uzun süre durulur. Sonuçta; cinsel
haz vererek veya alarak uyarılmayı öğrenme, erotik mataryeller ile cinsel
arzuyu ve tutkuyu besleme, yatak odası dışında da hoş, nazik veya sevecen
olabilme, cinsel terapide sürecinde danışanlara öğretilmektedir.
Cinsel Terapilerin Gelişim Öyküsü
Cinsel terapilerin gelişimi cinsel
işlev bozukluklarına yaklaşım biçimleri, tedavi şekilleri, tedaviden alınan
sonuçlar ve sorunların kaynağına bakış açısına göre üç dönemde ele alınabilir:
1-Geleneksel Cinsel Terapi:
Bu dönemde tedavide psikoanalitik yöntemler kullanıldı. Cinsel sorunun
ruhsal ve insani kaynaklarına inmeye çalışıldı. Tedavinin odağında birey
vardı. Freud, Wilhelm Reich bu dönemin önemli bilim adamlarıdır.
2-Masters ve Johnson Dönemi:
Bu dönemde tedavide cinsel işlev bozukluklarının türüne özgül teknikler
kullanıldı. Cinsel sorunun dış belirtilerini giderme yoluna gidildi. Tedavinin
odağında sorunlu çift ve çiftin ilişkileri yer almıştır. ABD'de Masters
ve Johnson, İngiltere' de ise Martin Cole tarafından uygulamalı bedensel
cinsel terapi bu dönemde ortaya atılmıştır. Örneğin empotans yani iktidarsızlıkta
bütün insan davranışlarının öğrenilmiş, sonradan edinilmiş davranışlar
olduğu, ve tıpkı öğrenildikleri gibi "unutulup" bir yana da atılabilecekleri
varsayımından hareketle penisin sertleşmesi ve orgazma ulaşılmasını sağlayacak
egzersizler uygulanır. Bu tür cinsel terapi genellikle 2-3 haftalık bir
programdan oluşmaktadır.
3-Modern Cinsel Terapi: Bu
dönemde cinsel terapistlerin bireysel psikoterapi ve aile terapileri konularında
da deneyimli olmaları gereği ortaya konulmuştur. Ayrıca üroloji, jinekoloji,
psikiyatri, nöroloji, halk sağlığı, endokrinoloji gibi farklı disiplinlerin
ortak sorumluğu da vurgulanmıştır. Tedavinin odağında duruma göre hem birey
hem de sorunlu çift vardır.
Cinsel Terapide Genel İlkeler
*Cinsel terapinin ilk görüşmesinde
cinsel birleşme yasaklanır. Bu sayede çiftlerin cinsel birleşmenin kaygısı
olmaksızın yakınlık ve haz almaları hedeflenir.
*Bir başkasını ilgi ile sabırlı
ve rahat olarak dinleyebilmek bilgi toplamak ve bilgi almak için en güçlü
araçlardan biridir.
*Ayrıntılı bir cinsel öykü alınır.
*Eşduyum yani empati yapabilmek,
ilgilenmek karşı tarafı anlamak ve tanımak için gereklidir.
*Yan tutmamak ve yargılamamak cinsel
terapide çok önemlidir.
*Öğrenme becerileri, eğitim, destek,
öneri ve iç görü üzerinde çalışılır.
*Esnek olmak, basma kalıp kural
ve uygulamalara bağlı olmamak gerekir.
*Danışanlara gerçekte hasta olanın
cinsel ilişki olduğu ve bireylerin hasta olmadıkları yönünde telkinde bulunulur.
Cinsel Terapide İlk Görüşme
İlk görüşme çok önemlidir. Tam bir
değerlendirme yapılmalıdır. Terapist, önce danışanlarla ayrı ayrı görüşür.
Bu görüşmelerde, geçmiş cinsel yaşam özellikleri, masturbasyon, eşli cinsel
etkinlikler, ilk cinsel birleşme deneyimi, sürekli cinsel ilişkiler, kişinin
yaşam boyu cinsel yanıtları açısından incelenir. Bireylerin genel sağlık
durumu, geçirilmiş veya sürekli hastalıkları, kullandığı madde ve/veya
ilaçlar sorgulanır. Sonra, cinsel sorunun ne zaman ve ne şekilde başladığı,
nasıl değişiklikler gösterdiği, o güne kadar olan tedavi girişimleri ve
bunların sonuçları incelenir. Ayrıca cinsel doyum veya kişilik testleri
yapılır. İlk görüşmede danışanlar ve terapist arasında güven duygusunun
gelişmesi terapinin devamı ve başarısı açısından çok önemlidir.
Cinsel Terapi Teknikleri
1-Davranışçı Teknikler
*Cinsel yanıtı anlamak için cinsel
eğitim ve cinsel bilgilendirme konularını da içeren cinsel danışmanlık,
*Performans kaygısını azaltmak,
partnerin cinselliğini öğrenmek, cinsel birleşme dışındaki cinselliğe odaklanmak,
iletişimi artırmak için duyumsal keşif,
*Kendi cinselliğini öğrenmek ve
kaygıyı azaltmak için kendini uyarma yani mastürbasyon egzersizleri,
*Kaygının azaltılması için nefes,
gevşeme ve rahatlama egzersizleri,
*Özellikle erken boşalmada uygulamak
için dur-başla tekniği,
*Daha ileri davranışçı yöntemler.
2-Bilişsel Teknikler
*Zihni meşgul eden düşünceleri
uzaklaştırmak, cinsel haz ve yakınlığa odaklanmak için duyumsal keşif veya
zihinsel odaklanma,
*Sistematik duyarsızlaştırma tekniği,
*Anksiyetenin azaltılması için düşünce
durdurulması veya dikkatin başka yöne çevrilmesi,
*Cinsel tutumların yeniden uyarlanması.
3-Çift Terapisi Teknikleri
*Duygusal ilişkilerde altta yatan
işlevsizliği tanımak için çiftlerin iletişimine yardım etme ve iletişimin
artırılması,
*Yakınlığın artırılması,
*Çatışmaların çözümü,
*İlişkideki diğer sorunlu konuların
çözümü.
4- Bireysel Psikoterapi Teknikleri
*Cinsellikle ilgili kendilik imajının
değişimi,
*İkna,
*Cinsellik ve/veya yakınlık ile
ilgili ikili duyguların çözülmesi,
*Telkin,
*Eşle ilgili ikili duyguların anlaşılması,
*Empati,
*itiraf,
*Depresyon veya anksiyetenin tedavisi,
*Güvenceler verme vb.
5-Diğer
*Cinsel öykü yazma tekniği,
*Bibliyoterapi yani danışana yararlı
olabilecek kitap, cd vb.
önerme,
*Grup toplantıları,
*Flört dönemini yeniden yaşama,
*Hipnoz,
*Atılganlık eğitimi,
*Ayıp sözler ve eylemler tekniği,
*Narkosentez vb.
Cinsel Terapi Kaç Seanslar
Genellikle 6-12 haftalık bir tedavi
programı hazırlanır. Fakat cinsel terapinin süresi ve gidişi terapiste
ve kuramlara göre değil, danışanların gereksinmelerine göre ayarlanır.
Bu nedenle süreler uzayabilir veya kısalabilir. Haftada 2 seans alınmasından
dolayı ortalama 12- 24 seans alınır. Her seans ortalama 1 saattir.
Cinsel Terapinin Kullanıldığı
Yerler
Cinsel terapi, erken boşalma, iktidarsızlık,
cinsel isteksizlik, orgazm problemleri, vaginismus, cinsel tiksinti bozuklukları,
disparoni, satiriasis, nemfomani vb. cinsel işlev bozuklularının tedavisinde
kullanılır.
Cinsel Terapide Başarı
Tedavini başarısında uygulanan yöntemin
ve terapistin profesyonel becerisi, çok vaka görmesi kadar çiftin tedaviye
uygunluğunun, düzelme isteği ve çabasının rolü vardır. Cinsel terapide
başarılı olmanın yolu önce kendimizi ve partnerimizi iyi tanımaktan geçiyor.
Kişisel isteklerimizi ve ihtiyaçlarımızı doğru tanımlayıp gerçek cinsel
kimliğimizi ortaya koyduğumuzda mutlu bir cinsel yaşamına sahip olma şansımız
artacaktır. Yaşadığımız ilişkilerde bizi çıkmaza sokan cinsel güvensizlik
ve korkularımızı keşfedip onlarla yüzleşerek bunu bir sorun olmaktan çıkartabiliriz.
Cinsel Terapinin Avantajları
*Cinsel işlev bozuklukları geçmişteki
gibi ilkel yöntemlerle ve cahilce geçiştirilen bir olgu olmaktan çıkarak
daha bilimsel ele alınmaya başlanmıştır.
*Çift ya da evlilik terapileri ile
birlikte yapıldığında en yüksek başarı elde edilen cinsel terapi ile cinselliğin
utanılacak bir sorun olmaktan çıkmıştır.
*Cinsel terapi cinsel birleşme olmayan
yeni evliler, gebe vajinismuslar gibi bazı özel durumlar dışında, acil
değildir. Çiftin genel yaşamının uygun olduğu, cinsel yaşamlarına odaklanabilecekleri
herhangi bir zamanda yapılabilir.
Cinsel Terapinin Dezavantajları
*Cinsel terapi süreci, danışanların
cinsel yaşamlarında normal koşullarda kimseyle paylaşmayacakları sırlarını
anlattıkları özel ve yapay bir dönemdir. Ama ironik olarak terapistin danışanların
cinsel yaşamlarının tüm ayrıntılarını öğrenmesi ve cinsel yanıtlarda istenen
değişiklikleri sağlamak için farklı cinsel davranışlar önermesi için gereklidir.
Bu da doğal olmayan bir süreçtir.
Cinsel Terapi Hakkında Bilinmeyenler
*Erkeklerde cinsel dürtü ve davranışları
etkileyen androjenler cinsel terapi ile artış göstermektedir.
*Cinsel terapi giderek daha çok
hastanın başvurduğu bir psikoterapi yöntemdir.
|